Το Δίκτυο
Περιβαλλοντικής και Πολιτιστικής Προστασίας Λακωνίας έστειλε προ λίγων ημερών
μια επιστολή που απευθύνεται πρωτίστως στον Περιφερειάρχη Πελοποννήσου, αλλά
και σε Βουλευτές, σε Δήμους, Συμβούλους και ΜΜΕ, με σκοπό να ενημερώσει, αλλά
να θέσει και κάποια ερωτήματα. Σας παρουσιάζουμε την επιστολή και φυσικά θα
παρουσιάσουμε και τις όποιοες απαντήσεις λάβουμε.
Η επιστολή
(Η παρούσα απευθύνεται στον κ. Τατούλη - Περιφερειάρχη Πελοποννήσου.
Προς τους υπολοίπους φορείς που απευθυνόμαστε, υπάρχουν μικρές διαφοροποιήσεις της επιστολής).
Κύριε Περιφερειάρχα Πελοποννήσου,
Εν πρώτοις θα θέλαμε να σας
ενημερώσουμε ότι το Δίκτυο Πολιτιστικής και Περιβαλλοντικής Προστασίας της
Λακωνίας λειτουργεί ως ένα συντονιστικό όργανο φορέων και ιδιωτών απ’ όλη τη Λακωνία.
Στόχος είναι η συνεργασία, η ενημέρωση και η συσπείρωση ενάντια στις ενέργειες
που θεωρούμε ότι βλάπτουν την Πολιτιστική μας κληρονομιά και το Περιβάλλον.
Μεταξύ άλλων, ως τέτοια ενέργεια εκτιμούμε την εγκατάσταση Β.ΑΠΕ (Βιομηχανική
κλίμακας Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας) στη Λακωνία. Πιστεύουμε γενικότερα ότι ο
τρόπος που έχει καταρτισθεί ο ενεργειακός σχεδιασμός σ’ όλη τη χώρα, μέσω του
οποίου αυθαίρετα βαφτίζονται Α.Π.Ε. διάφορες δραστηριότητες ενώ εξαιρούνται
άλλες, έχει γίνει με γνώμονα όχι τις ενεργειακές ανάγκες της χώρας, αλλά τις επενδυτικές ανάγκες και σχεδιασμούς των εταιριών που δραστηριοποιούνται στον χώρο. Ως εκ τούτου, ο σχεδιασμός αυτός
καθίσταται και ισοπεδωτικός, καθώς δεν λαμβάνει υπόψιν τις τοπικές κοινωνίες,
ενώ σε πολλές περιπτώσεις βλάπτει τόσο το Περιβάλλον όσο και τις τοπικές
οικονομίες.
Διαβάσαμε με ενδιαφέρον τους
σχεδιασμούς που προτίθεστε να προωθήσετε στην Πελοπόννησο σχετικά με την
ενεργειακή πολιτική. Με δεδομένο πως το Περιφερειακό Συμβούλιο και εσείς προσωπικά -όπως πολύ
σωστά επεσήμανε και ο κ.Βασιλάκος, Πρόεδρος της ΡΑΕ- εκφράζετε τις ανησυχίες
και τις αγωνίες της τοπικής κοινωνίας, θεωρήσαμε σκόπιμο να σας παραθέσουμε τις
απόψεις μας, ώστε να τις λάβετε υπ’ όψιν.
Θεωρούμε, λοιπόν, πως ο ενεργειακός σχεδιασμός στη χώρα μας «βαφτίζει»
μέσω των επονομαζόμενων «Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας» ως «πράσινη», καθαρή και
δωρεάν ενέργεια, δραστηριότητες, που ούτε «πράσινες», ούτε καθαρές, ούτε δωρεάν
είναι. Ίσα ίσα το αντίθετο.
Ειδικότερα, αμφισβητούμε
έντονα τη χρησιμότητα και την αποτελεσματικότητα της αιολικής ενέργειας και διατηρούμε
πολλές επιφυλάξεις για την ηλιακή, τουλάχιστον στην παρούσα μορφή τους και με
την παρούσα τεχνογνωσία. Ένας ενεργειακός σχεδιασμός που προωθεί αιολικούς
σταθμούς ως πηγή «πράσινης» και «φθηνής» ενέργειας, το μόνο που θα έχει ως
αποτέλεσμα είναι
η σπατάλη δις ευρώ, η ανεπανόρθωτη αλλοίωση του περιβάλλοντος και του ελληνικού
τοπίου, ενώ παράλληλα θα επιφέρει καίριο πλήγμα στον τουρισμό, προκαλώντας,
μεταξύ άλλων, την υποβάθμιση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς αλλά και της
ποιότητας της ζωής όλων μας. Όλα αυτά ,ΧΩΡΙΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΝΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΙ
ΤΗΝ ΠΟΛΥΘΡΥΛΗΤΗ ΦΘΗΝΗ, ΚΑΘΑΡΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑ ΚΑΙ ΧΩΡΙΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΝΑ
ΠΑΡΑΓΕΙ ΧΡΗΣΙΜΟ ΡΕΥΜΑ.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει
ότι η αιολική ενέργεια δεν μπορεί να αντικαταστήσει ούτε μία μονάδα
λιγνίτη/άνθρακα. Όσο πιο πολλοί αιολικοί σταθμοί εγκαθίστανται, τόσο
περισσότερες θερμικές μονάδες χρειάζονται για εφεδρεία. Κι αυτό διότι οι
αυξομειώσεις του ανέμου αποσταθεροποιούν το δίκτυο κι απαιτούν ειδική και
ακριβή διαχείριση με επιπλέον πανάκριβους εξοπλισμούς. Είναι επίσης γνωστό από πάμπολλες
οικονομοτεχνικές μελέτες πως οι αιολικοί σταθμοί στοιχίζουν πολύ περισσότερο
απ’ ό,τι παράγουν και πως δε θα υπήρχε καμιά εταιρεία να επενδύσει σε αυτούς,
αν δεν υπήρχαν οι επιδοτήσεις τους.
Άρα «επενδύοντας» η Πολιτεία σε αιολικούς σταθμούς, στην
ουσία χρηματοδοτεί κάτι μη παραγωγικό και αμφιβόλου χρησιμότητας,(αφού το ρεύμα
που παράγεται, αν δε χρειάζεται την παρούσα στιγμή δεν μπορεί να αποθηκευτεί και να χρησιμοποιηθεί
όταν χρειάζεται) σπαταλώντας αναίτια σε μια περίοδο βαθιάς ύφεσης και κρίσης,
χρήματα των φορολογούμενων πολιτών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε άλλους
τομείς, πιο παραγωγικούς ή/και ωφέλιμους. Επιπλέον το ρεύμα αναμφίβολα θα γίνει
ακριβότερο (ήδη πληρώνουμε στους λογαριασμούς της ΔΕΗ ποσό για την ανάπτυξη των
ΑΠΕ) προκειμένου οι Β.Α.Π.Ε. να είναι βιώσιμες και όλα αυτά χωρίς να έχουμε απολύτως καμιά μείωση
εκπομπών CO2 ή
κλείσιμο συμβατικών θερμικών
μονάδων.
Μιλώντας γενικά, οι Α.Π.Ε ως
ιδέα είναι πολύ καλή. Αντί, λοιπόν, να δίνονται επιχορηγήσεις σε επιχειρηματίες
για μεγάλους βιομηχανικούς αιολικούς και φωτοβολταϊκούς σταθμούς, εκτιμούμε ότι
θα ήταν πολύ χρησιμότερο και αποτελεσματικότερο π.χ. να επιδοτούνταν οι
κατασκευαστές κτιρίων ή ο καθένας από εμάς για να κάνει το σπίτι του ενεργειακά
πιο αυτόνομο μέσω διαφόρων πρακτικών (ειδικές μονώσεις, γεωθερμία, ηλιακοί
θερμοσίφωνες, μικρά φωτοβολταϊκά στις στέγες, κτλ). Επίσης αποτελεσματικότερη
θα ήταν π.χ. και η χρήση μικρών φ/β από τους Δήμους, ούτως ώστε και η παραγωγή ρεύματος να φέρνει εισόδημα στον
Δήμο και η παραγωγή ενέργειας να μένει στον τόπο παραγωγής.
Όσον αφορά τους κινδύνους
που εντοπίζονται στον νομό μας, σας αναφέρουμε ενδεικτικά την αδειοδότηση για την εγκατάσταση
εκατοντάδων ανεμογεννητριών στο προστατευόμενο τοπίο της Μάνης, επίσης τους
σχεδιασμούς για την τοποθέτηση εκατοντάδων ανεμογεννητριών στην οροσειρά του
Πάρνωνα και τη Χερσόνησο του Μαλέα (για την οποία υπάρχει, όπως γνωρίζετε,
δραστηριοποίηση για τον χαρακτηρισμό της ως Φυσικό Μνημείο της Unesco). Επίσης, μας ανησυχούν οι σχεδιασμοί για
την κατασκευή εργοστασίου φυσικού αερίου στα Βάτικα (και μάλιστα σε περιοχή Natura απέναντι από την τουριστική Ελαφόνησο),
όπως και για την κατασκευή και λειτουργία δικτύου υψηλής τάσης στη Λακωνία και
τη διασύνδεση του με την Κρήτη (ένα έργο υψηλού κόστους που επιβαρύνει τον πολίτη
ενώ εκτιμούμε ότι δεν εξυπηρετεί τις
ενεργειακές ανάγκες της χώρας αλλά τις ανάγκες μεταφοράς και πώλησης από τους επενδυτές).
Ακόμα, μας βρίσκει
αντίθετους η εγκατάσταση τεράστιου φωτοβολταϊκού
πάρκου, στη Σκάλα του Δήμου Ευρώτα, το οποίο θα είναι πιθανότατα το πρώτο ή το
δεύτερο σε μέγεθος στην Ευρώπη. Θα πρέπει να σας ενημερώσουμε, επίσης, για τους
επί χρόνια αγώνες φορέων και δημοτικών αρχών αλλά και απλών πολιτών, ήδη από το
2000, με τη συγκέντρωση χιλιάδων υπογραφών και προσφυγές στο ΣτΕ, προκειμένου
να αποτραπούν οι παραπάνω σχεδιασμοί.
Επιπλέον, θα πρέπει να
επισημάνουμε ότι οι περισσότερες επενδύσεις γίνονται ή σχεδιάζεται να γίνουν σε
περιοχές Natura
(χωρίς να έχει ξεκαθαριστεί χαρακτηρισμός Α ή Β ζώνης), σε περιοχές
αναδασωτέες, σε αρχαιολογικούς χώρους, σε περιοχές κοντά σε παραδοσιακούς
οικισμούς και, τέλος, σε περιοχές οι οποίες αποτελούν βασικά περάσματα αποδημητικών
πουλιών, όπως η Μάνη και η περιοχή των Βατίκων (αξίζει, μάλιστα, επ’ αυτού να
σημειώσουμε ότι η προσφυγή που έχει κατατεθεί στο ΣτΕ από 32 μανιάτικους
Συλλόγους της περιοχής φέρει και την υπογραφή της Ελληνικής Ορνιθολογικής
Εταιρείας).
Θα επιθυμούσαμε, επίσης, να
θέσουμε στο σημείο αυτό, τα εξής ερωτήματα:
α) ποια επώνυμη μελέτη και
μελετητής εγγυάται ότι η μεταφορά στη Δ. Ευρώπη του παραγόμενου ρεύματος είναι
τεχνικά εφικτή και οικονομικώς συμφέρουσα, με την έννοια της ανταγωνιστικής
τιμής; Υπάρχει σχετική μελέτη και εάν ναι, έχει ζητηθεί γνωμοδότηση κάποιου
ανεξάρτητου φορέα, όπως π.χ. του ΤΕΕ ή του ΕΜΠ, όπως αρμόζει σε έργο τέτοιου
μεγέθους και τόσο μεγάλου διακυβεύματος για το περιβάλλον και την οικονομία της
Πελοποννήσου;
β) Ποια είναι τα
συγκεκριμένα ανταποδοτικά οφέλη για την οικονομία της περιφέρειας Πελοποννήσου
και για τους πολίτες που επιβαρύνονται με το κόστος, περιβαλλοντικό,
τουριστικό, αγροτικό αλλά και οικονομικό της επένδυσης; Ποιος θα αναλάβει τον
έλεγχο της παραγωγής-διάθεσης του προϊόντος; Και, κυρίως, ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη
ότι η παραγόμενη ενέργεια θα έχει εξασφαλισμένη τιμή αγοράς στις χώρες υποδοχής
του ρεύματος, ώστε να εγγυάται εσαεί το όφελος των πολιτών της Πελοποννήσου;
Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να
σας κάνουμε επίσης γνωστό ότι το Δίκτυο είχε το καλοκαίρι που μας πέρασε
συναντήσεις με την κ. Αντιπεριφερειάρχη και βουλευτές του νομού μας, με σκοπό
να ενημερωθούν για τις θέσεις μας (και μέσω του πολυσέλιδου φυλλαδίου όπου όλα
τα παραπάνω αναλύονται διεξοδικά και τεκμαίρονται επιστημονικώς) να υπάρξει
διάλογος και να ακούσουμε και τις δικές τους απόψεις.
Στο πλαίσιο αυτό, η Αντιπεριφερειάρχης,
κ. Ντία Τζανετέα, δήλωσε τα εξής:
«Η Περιφέρεια Πελοποννήσου διαφωνεί με την
αδειοδότηση των ΑΠΕ από το ΥΠΕΚΑ και την Κεντρική Κυβέρνηση και πιστεύει ότι
αναλαμβάνοντας οι Περιφέρειες την ευθύνη αυτή, μπορούν μέσα από δημόσια
διαβούλευση με τους εμπλεκόμενους φορείς και τους πολίτες να συναποφασίζουν για
τη χωροθέτησή τους» Επίσης η κ. Τζανετέα δεσμεύθηκε να κλείσει συνάντηση
των εκπροσώπων του Δικτύου με εσάς, κ. Περιφερειάρχα, εντός του αμέσως προσεχούς διαστήματος. Πράγμα που, προς
το παρόν, δεν έχει καταστεί εφικτό.
Από την πλευρά της, η
βουλευτής της ΝΔ, Φεβρωνία Πατριανάκου,
τόνισε:
«Η βιώσιμη ανάπτυξη είναι
αναγκαία επιλογή και προϋπόθεση ώστε κάθε γενιά να παραλαμβάνει από την
προηγούμενη το ίδιο κεφάλαιο φυσικών πόρων. Η λογική χρήση των Ανανεώσιμων Πηγών
Ενέργειας (ΑΠΕ) με βάση τις δεσμεύσεις της χώρας και του μεριδίου που αναλογεί
στο νομό μας είναι εφικτή και επιβεβλημένη. Η αλόγιστη χρήση των ΑΠΕ στη Λακωνία
χωρίς τη γνώση, συμμετοχή και σύμφωνη γνώμη της τοπικής κοινωνίας, δεν
συμβάλλει στην αειφόρο ανάπτυξη του νομού αλλά στην κατασπατάληση των
δυνατοτήτων του στον τουρισμό, στην αγροτική ανάπτυξη, στην ανάδειξη της
πολιτισμικής κληρονομιάς και του μοναδικού φυσικού κάλλους του. Αποτελεί
υποχρέωση όλων μας να προστατεύσουμε τον φυσικό μας πλούτο και να αξιοποιήσουμε
τις αναπτυξιακές μας δυνατότητες, επενδύοντας στην Ιστορία, τον Πολιτισμό μας,
στα φυσικά πλεονεκτήματα, στα υψηλής διατροφικής αξίας παραγόμενα αγροτικά
προϊόντα και στις ήπιες μορφές παραγωγής ενέργειας ενταγμένες αδιατάρακταστο
σπάνιο οικοσύστημά μας.» Κλείνοντας τη συνάντηση, η κ. Πατριανάκου ζήτησε τη βοήθεια και τη διαρκή
συνεργασία με
το Δίκτυο,
προκειμένου να συλλέξει οικονομοτεχνικά στοιχεία και μελέτες με στόχο να φέρει
το θέμα στη Βουλή.
Συναντήσαμε και τον βουλευτή
της ΝΔ, κ. Αθανάσιο Δαβάκη, ο οποίος
υπογράμμισε τα εξής:
«Οι Ανανεώσιμες
Πηγές Ενέργειας αποτελούν μια σημαντική παράμετρο αντικατάστασης των
«παραδοσιακών» μορφών ενέργειας που και το περιβάλλον αρνητικά επηρεάζουν αλλά
και το κόστος τους συνεχώς αυξάνεται. Η χώρα μας, τόπος που θεοποίησε τον
άνεμο, στο μυθικό πρόσωπο του Αίολου διακρίνεται για την ποικιλία των ανέμων
της αλλά και τη μεγάλη ισχύ τους. Το γεγονός αυτό έχει προσελκύσει το
ενδιαφέρον πολλών επενδυτών, οι οποίοι έχουν ήδη ή σχεδιάζουν να προβούν σε νέες
επενδύσεις. Η πολιτεία οφείλει να επανακαθορίσει με ευκρίνεια όλο το πλαίσιο
σχεδιασμού, υλοποίησης και εφαρμογής των σχετικών επενδύσεων με σεβασμό στο
φυσικό και οικιστικό περιβάλλον, στη διαφύλαξη του οποίου άλλωστε στοχεύει και
η ιδέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας». Ο κ Δαβάκης ζήτησε, τέλος, να
υπάρχει περαιτέρω ενημέρωσή του
Όπως διεφάνη, όλοι συμφωνούν
στην ανάγκη ευρύτερης διαβούλευσης με τις τοπικές κοινωνίες ΠΡΙΝ από τις
αδειοδοτήσεις, αλλά και στην ανάγκη επανασχεδιασμού της ενεργειακής πολιτικής.
Κλείνουμε εδώ την παρούσα
επιστολή, καλώντας σας να λάβετε υπ’ όψιν τις θέσεις των τοπικών κοινωνιών στον ενεργειακό
σχεδιασμό που προωθείτε.
Σας ζητούμε να εμποδίσετε την καταστροφή του φυσικού
τοπίου, την υποβάθμιση του τουριστικού μας προϊόντος, τον πλουτισμό ελαχίστων
εταιρειών εις βάρος του κοινωνικού συνόλου, κι όλα αυτά προς χάριν της
πανάκριβης και αμφιβόλου χρησιμότητας ενέργειας των Β.ΑΠΕ.
Ας μην ξεχνάμε πως η ΕΛΛΑΔΑ έχει ΜΟΝΟ
δύο ΚΕΦΑΛΑΙΑ προς «εκμετάλλευση» σε πλήρη επάρκεια.
Το Φυσικό και το
Πολιτιστικό.
Ας μην είναι η δική μας γενιά και οι δικοί μας χειρισμοί που θα τα
απαξιώσουν και θα τα καταστρέψουν.
